(FDI Việt Nam) – Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đường sắt (sửa đổi), tập trung vào việc huy động nguồn lực đầu tư để phát triển kết cấu hạ tầng đường sắt và nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý, khai thác.
Sáng 10/3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận về dự án Luật Đường sắt (sửa đổi), trong đó nhấn mạnh các nội dung liên quan đến kết cấu hạ tầng đường sắt.
Trình bày Tờ trình dự án Luật, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy cho biết, theo định hướng đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật, dự thảo Luật được thiết kế theo hướng chỉ quy định các nguyên tắc và vấn đề mang tính khung thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Bố cục của dự thảo Luật gồm 8 chương, 70 điều, được tinh gọn hơn so với Luật Đường sắt 2017, giảm 2 chương và 17 điều.
Ngoài ra, dự thảo Luật cũng điều chỉnh theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, trong đó loại bỏ 20% số lượng thủ tục hành chính và cắt giảm 33% điều kiện kinh doanh so với Luật đường sắt hiện hành, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư và phát triển kết cấu hạ tầng đường sắt.
Dự thảo Luật Đường sắt (sửa đổi) bổ sung các quy định nhằm huy động tối đa nguồn lực từ địa phương và các thành phần kinh tế để đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng đường sắt. Đồng thời, dự thảo cũng làm rõ trách nhiệm của các chủ thể trong việc xây dựng công trình đường sắt quốc gia, đường sắt địa phương, đường sắt chuyên dùng và các công trình hạ tầng kỹ thuật kết nối với hệ thống đường sắt, bao gồm cả đường sắt quốc gia dùng chung với đường sắt địa phương và đường sắt kết hợp với đường bộ.
Về quản lý và khai thác kết cấu hạ tầng đường sắt, dự thảo sửa đổi, bổ sung quy định về phân loại hệ thống đường sắt Việt Nam, bao gồm đường sắt quốc gia, đường sắt địa phương (gồm đường sắt đô thị và đường sắt vận tải hành khách, hàng hóa) và đường sắt chuyên dùng, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của từng khu vực.
Ngoài ra, dự thảo Luật cũng sửa đổi, bổ sung quy định về tổ chức được giao quản lý tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt do Nhà nước đầu tư, đảm bảo việc thực hiện quản lý, bảo trì hiệu quả. Điều này giúp tháo gỡ những vướng mắc kéo dài liên quan đến việc giao tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia cho Tổng công ty Đường sắt Việt Nam.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, ông Lê Quang Huy, cho biết về quy định đầu tư xây dựng công trình đường sắt (Điều 20), cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý, đồng thời cần rà soát, đánh giá kỹ lưỡng để đảm bảo tính khả thi, đặc biệt với các dự án quy mô lớn, các tuyến kết cấu hạ tầng đường sắt liên vùng hoặc áp dụng công nghệ mới.
Ngoài ra, cần thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát xuyên suốt từ cấp trung ương đến địa phương nhằm đảm bảo sự đồng bộ và hiệu quả của các dự án đầu tư.
Đối với quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm trong hoạt động kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt (Điều 51 và Điều 52), cơ quan thẩm tra nhấn mạnh sự cần thiết của việc quy định rõ ràng trách nhiệm giám sát, kiểm tra của cơ quan nhà nước đối với quá trình khai thác, bảo trì và nâng cấp hạ tầng. Đồng thời, cần có biện pháp xử lý nếu doanh nghiệp không tuân thủ các quy định về an toàn vận hành và bảo dưỡng.
Bên cạnh đó, việc bổ sung quy định về công khai thông tin liên quan đến chất lượng và tình trạng khai thác kết cấu hạ tầng đường sắt cũng được đề xuất nhằm tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các bên liên quan.
Qua thảo luận, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đều thống nhất về sự cần thiết của việc sửa đổi toàn diện Luật Đường sắt.
Kết cấu hạ tầng đường sắt là trọng tâm trong phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự án Luật Đường sắt (sửa đổi). Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh rằng việc sửa đổi luật lần này tập trung vào các chính sách mang tính đột phá, tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương trong quản lý đường sắt, đồng thời đảm bảo tính thống nhất với các luật hiện hành như Luật Đất đai, Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư công, nhằm tránh chồng chéo và xung đột pháp lý.
Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội đề xuất xây dựng một chương riêng về cơ chế ưu tiên, bao gồm nguồn lực đầu tư, ứng dụng công nghệ hiện đại và đào tạo nhân lực chuyên sâu, học hỏi kinh nghiệm quốc tế.
Đồng thời, ông nhấn mạnh việc thúc đẩy mô hình đô thị định hướng giao thông (TOD), khai thác hiệu quả quỹ đất, phát triển đô thị thông minh và bền vững. Cơ chế phối hợp liên ngành giữa trung ương và địa phương cũng cần được thiết lập để giải quyết những vướng mắc trong triển khai các dự án đường sắt.
Ngoài ra, cơ quan soạn thảo cần rà soát kỹ lưỡng các quy định nhằm làm rõ thẩm quyền của Quốc hội và Chính phủ trong việc quản lý và phát triển kết cấu hạ tầng đường sắt.
Liên quan đến Điều 8 của dự thảo Luật, quy định về các hành vi bị nghiêm cấm như lấn chiếm hành lang giao thông đường sắt và phạm vi bảo vệ công trình đường sắt, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải cho rằng cần xem xét thực tế.
Bà lấy ví dụ về “phố cà phê đường tàu” ở trung tâm Hà Nội, nơi hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch diễn ra sôi động nhưng vẫn vi phạm luật. Ngoài ra, dọc tuyến đường Giải Phóng, nhiều ngôi nhà nằm sát đường tàu cũng nằm trong phạm vi cần giải quyết.
“Đây là công trình hiện hữu, phải có nguồn tiền lớn di dời các hộ dân. Hay cả dọc đường Giải Phóng, nhà san sát cạnh đường tàu. Đối với công trình hiện hữu như vậy, chúng ta có khoản kinh phí bố trí tái định cư cho họ không” – bà Nguyễn Thanh Hải đặt vấn đề.
=> Xem thêm: Sửa đổi Luật Đường sắt: Liệu có giải quyết được vấn đề thực tiễn ?
Nguồn: TTXVN
