(FDI Việt Nam) – Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc vừa chủ trì các cuộc họp với Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước nhằm rà soát, đánh giá các Nghị định liên quan đến phân cấp, phân quyền, đồng thời làm rõ thẩm quyền trong quản lý lĩnh vực tài chính và ngân hàng.
Chiều 23/5, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc chủ trì các cuộc họp với Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nhằm rà soát các Nghị định liên quan đến phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền trong mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, thuộc lĩnh vực tài chính và ngân hàng.
ĐỀ XUẤT PHÂN CẤP, PHÂN QUYỀN CÁC NỘI DUNG VÀ NHIỆM VỤ THUỘC LĨNH VỰC TÀI CHÍNH
Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm cho biết, qua quá trình rà soát đến thời điểm hiện tại, Bộ Tài chính đã tổng hợp được 313 nội dung, nhiệm vụ và thẩm quyền đề xuất thực hiện phân cấp, phân quyền. Các nội dung này được quy định tại 75 văn bản quy phạm pháp luật, bao gồm: 16 luật, 1 pháp lệnh, 9 nghị quyết của Quốc hội, 36 nghị định, 1 quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 12 thông tư do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành.
Trong tổng số các nội dung nói trên, đã có 58 nội dung được triển khai thực hiện thông qua các luật và nghị quyết đã được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 8, cùng với các văn bản hướng dẫn thi hành. Các nội dung này chủ yếu liên quan đến các lĩnh vực như quy hoạch, đầu tư, quản lý và sử dụng tài sản công, đấu thầu, ngân sách nhà nước, thị trường chứng khoán, dự trữ quốc gia, quản lý doanh nghiệp nhà nước, kinh tế tập thể, hộ kinh doanh, cũng như cơ chế và chính sách đặc thù phục vụ phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương.
Còn lại 255 nội dung nhiệm vụ và thẩm quyền thuộc diện đề xuất phân cấp, phân quyền. Trong đó, có 95 nội dung sẽ được xem xét, giải quyết thông qua các dự án luật và nghị quyết dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 9. Bên cạnh đó, 160 nội dung còn lại dự kiến sẽ tiếp tục được triển khai trong thời gian tới thông qua các nghị định do Bộ Tài chính chủ trì soạn thảo. Cụ thể, trong số này có 79 nội dung liên quan trực tiếp đến mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và 81 nội dung thuộc nhóm đề xuất phân cấp, phân quyền.
Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm cho biết thêm, trong số các nhiệm vụ và thẩm quyền nêu trên, có 21 nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội được đề xuất phân quyền cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và chính quyền địa phương.
Ngoài ra, có 42 nội dung được xác định là nhiệm vụ, thẩm quyền của Chính phủ, trong đó được đề xuất phân cấp cho Thủ tướng Chính phủ; từ Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ tiếp tục phân cấp cho Bộ trưởng Bộ Tài chính hoặc cho chính quyền địa phương.
Tổng nhiệm vụ, thẩm quyền chuyển từ cấp huyện xuống cấp xã là 73 nội dung. Trong đó, chuyển nhiệm vụ, thẩm quyền từ Ủy ban Nhân dân cấp huyện về Ủy ban Nhân dân cấp xã là 52; chuyển, nhiệm vụ thẩm quyền từ Chủ tịch Ủy ban Nhân dân cấp huyện về Chủ tịch Ủy ban Nhân dân cấp xã là 21.
Chuyển nhiệm vụ, thẩm quyền từ Ủy ban Nhân dân cấp huyện lên Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh là 5; chuyển nhiệm vụ, thẩm quyền từ Chủ tịch Ủy ban Nhân dân cấp huyện lên Chủ tịch Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh là 1.
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về sắp xếp các đơn vị hành chính, Bộ Tài chính đã khẩn trương xây dựng các dự thảo nghị định liên quan đến việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đồng thời sắp xếp tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp. Dự kiến, Bộ sẽ trình Chính phủ ban hành các nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành các luật đang được trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 9, trong đó có nhiều nội dung quan trọng gắn liền với phân cấp, phân quyền phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc đề nghị Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu, làm rõ việc phân định một số thẩm quyền cụ thể, như: xác định chỉ tiêu thống kê ở cấp tỉnh, cấp xã; thẩm quyền ấn định thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Đồng thời, ông nhấn mạnh yêu cầu đặc biệt quan tâm đến việc phân định thẩm quyền trong lĩnh vực thu ngân sách nhà nước và quản lý thuế trong bối cảnh không tổ chức cấp huyện, cũng như việc xác định rõ thẩm quyền quyết định đầu tư.
Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính tiếp tục rà soát, thống kê cụ thể các nhiệm vụ liên quan; thực hiện việc cân nhắc, tính toán kỹ lưỡng, chi tiết, khách quan và toàn diện nhằm xác định phương án phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền phù hợp và hiệu quả. Đặc biệt, cần làm rõ trong quá trình triển khai sắp xếp lại đơn vị hành chính, nếu không tổ chức cấp huyện và thực hiện phân cấp triệt để thì từng cấp chính quyền sẽ giữ những thẩm quyền cụ thể nào.
“Thẩm quyền nào từ Ủy ban Nhân dân cấp huyện lên tỉnh. Thẩm quyền, nhiệm vụ nào đưa từ huyện về cấp xã. Giải thích rõ lý do thẩm quyền nào trung ương phải giữ lại, thẩm quyền nào phân cấp có địa phương,” Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Dẫn một loạt ví dụ liên quan đến vấn đề về quản lý thuế, Phó Thủ tướng nêu rõ, “phân cấp là giao việc, còn phân quyền là giao quyền, đã phân cấp phải đi liền với phân quyền và phải rất rõ, rất cụ thể thì địa phương mới thực hiện được.”
TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU NỘI DUNG VỀ PHÂN CẤP, PHÂN QUYỀN VÀ PHÂN ĐỊNH THẨM QUYỀN
Cũng trong chiều 23/5, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc đã có buổi làm việc với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để thảo luận về việc phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực ngân hàng.
Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước, căn cứ vào mô hình tổ chức và hoạt động được quy định tại Nghị định số 26/2025/NĐ-CP, cùng với thực tế không có cơ quan chuyên môn trực thuộc chính quyền địa phương, hiện nay Ngân hàng Nhà nước không thực hiện phân cấp, phân quyền hay phân định thẩm quyền gắn với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
Liên quan đến nội dung đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các văn bản quy phạm pháp luật khi kết thúc hoạt động của chính quyền địa phương cấp huyện và tổ chức lại theo mô hình hai cấp, Ngân hàng Nhà nước cho biết đã tiến hành rà soát và xây dựng phương án xử lý đối với 16 văn bản chịu tác động.
Trong đó có 1 nghị định và 4 thông tư của Ngân hàng Nhà nước cần sửa đổi, bổ sung ngay (Nghị định 55/2015/NĐ-CP về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn); 2 nghị định, 1 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 7 thông tư của Ngân hàng Nhà nước chưa cần sửa đổi ngay mà sửa đổi theo lộ trình.
Đối với việc sửa đổi Nghị định 55, Ngân hàng Nhà nước đã có tờ trình theo đúng thời hạn, trong đó đề xuất sửa đổi theo hướng bỏ nội dung “xác nhận của Ủy ban Nhân dân cấp huyện xác nhận đối với hộ kinh doanh, hợp tác xã, chủ trang trại” tại Biên bản xác định khách hàng bị thiệt hại về vốn vay, tài sản hình thành từ vốn vay và bổ sung quy định giao Ủy ban Nhân dân cấp xã thực hiện nội dung xác nhận này.
Đối với bốn thông tư có nội dung liên quan trực tiếp đến mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và cần sửa đổi ngay, Ngân hàng Nhà nước đang khẩn trương thực hiện việc sửa đổi, bổ sung nhằm bảo đảm hoàn thành đúng tiến độ trước ngày 31/5/2025.
Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước kiến nghị Thủ tướng và Phó Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành liên quan nhanh chóng có ý kiến góp ý đối với dự thảo Nghị định số 55, nhằm bảo đảm tiến độ ban hành trước ngày 30/5 theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Kết luận tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc nhấn mạnh, Ngân hàng Nhà nước hiện không tổ chức bộ máy ở cấp huyện và cấp xã. Hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng từ trước đến nay vẫn được thực hiện rất chặt chẽ và ổn định, do đó không phát sinh vướng mắc lớn trong quá trình phân cấp, phân quyền. Một số nội dung cần điều chỉnh, xử lý đã được đề xuất trong dự thảo Luật Tổ chức tín dụng (sửa đổi).
Phó Thủ tướng cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng các nội dung liên quan đến phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền giữa Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, qua đó đề xuất các phương án phù hợp với thực tiễn quản lý và yêu cầu cải cách hành chính hiện nay.
Nguồn: Vietnam+
