(FDI Việt Nam) – Đây là thống kê mới được Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia công bố. Nhiều mẫu hợp đồng mua bán chung cư đã bị doanh nghiệp “cài cắm” các chi tiết gây bất lợi cho bên mua và “thêm thắt” những quy định mang tính chất loại trừ nghĩa vụ của bên bán.
Theo Quyết định số 07/2024/QĐ-TTg, hoạt động mua bán căn hộ chung cư thuộc một trong 8 lĩnh vực bắt buộc phải đăng ký hợp đồng mua bán chung cư theo mẫu và điều kiện giao dịch chung tại cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Việc đăng ký này được thực hiện tại Bộ Công Thương (Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia) và UBND cấp tỉnh (các Sở Công Thương).
Ở cấp Trung ương, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia là đơn vị có trách nhiệm tiếp nhận và thẩm định hồ sơ đăng ký hợp đồng mua bán chung cư theo mẫu do doanh nghiệp gửi đến. Từ khi Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 chính thức có hiệu lực (ngày 1/7/2024) đến hết tháng 3/2025, cơ quan này đã tiếp nhận tổng cộng 211 lượt hồ sơ đăng ký.
Tuy nhiên, trong số đó có đến 130 lượt hồ sơ bị yêu cầu chỉnh sửa, bổ sung vì chứa nhiều điều khoản chưa tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Trong đó, phần lớn các mẫu hợp đồng mua bán chung cư đã bị doanh nghiệp “cài cắm” nhiều chi tiết gây bất lợi cho bên mua và “thêm thắt” các quy định mang tính chất loại trừ nghĩa vụ của bên bán. Đáng chú ý, nhiều công ty còn âm thầm hạn chế quyền của bên mua vào phần để trống trong các mẫu hợp đồng mua bán chung cư do Nhà nước ban hành.
Không chỉ vậy, nhiều hợp đồng mua bán chung cư đã loại trừ nghĩa vụ của bên bán trong việc bảo hành căn hộ. Một số bên còn tìm cách miễn trừ trách nhiệm làm thủ tục đề nghị cơ quan Nhà nước cấp sổ đỏ cho người mua. Thậm chí, nhiều doanh nghiệp còn đưa vào điều khoản hạn chế quyền chấm dứt hợp đồng của bên mua trong trường hợp bên bán vi phạm hợp đồng…
Ủy ban cũng cho biết, nhiều hồ sơ còn có điều khoản chưa tuân thủ pháp luật chuyên ngành. Chẳng hạn điều khoản thanh toán tiền mua căn hộ hình thành trong tương lai; đóng kinh phí bảo trì; phạm vi bảo hành; phần diện tích thuộc sở hữu chung – riêng của các chủ sở hữu…
Tỷ lệ các mẫu hợp đồng mua bán chung cư cần hoàn thiện các điều khoản được Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia phát hiện trong các mẫu hồ sơ đăng ký ước tính như sau.
Hồ sơ có dưới 30 đầu mục điều khoản cần hoàn thiện: 12,3%.
Hồ sơ từ 30 – 70 đầu mục điều khoản cần hoàn thiện: 45,3%.
Hồ sơ từ 70 – 100 đầu mục điều khoản cần hoàn thiện: 28,4%.
Hồ sơ trên 100 đầu mục điều khoản cần hoàn thiện: 14%.
“Thực trạng trên cho thấy mức độ và ý thức tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp còn chưa cao”, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia nhận định. Đối với những hồ sơ có điều khoản chưa tuân thủ quy định pháp luật, ảnh hưởng tới quyền lợi người tiêu dùng, cơ quan này đã không thông qua và yêu cầu doanh nghiệp sửa đổi và nộp lại hồ sơ đăng ký.
Để hạn chế rủi ro trong quá trình giao dịch mua bán căn hộ chung cư, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia khuyến nghị người dân nên kiểm tra việc doanh nghiệp đã hoàn thành nghĩa vụ đăng ký hợp đồng mua bán tại các cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia hoặc Sở Công Thương) trước khi ký kết hợp đồng. Việc kiểm tra có thể được thực hiện thông qua website chính thức hoặc liên hệ trực tiếp với các cơ quan này.
Người mua cũng được khuyên nên đọc kỹ toàn bộ hợp đồng mua bán chung cư, đặc biệt chú ý đến các điều khoản quan trọng như chính sách bảo hành, nghĩa vụ thanh toán và quyền lợi khi phát sinh tranh chấp. Trường hợp không hiểu rõ nội dung hợp đồng, người tiêu dùng có thể yêu cầu bên bán giải thích rõ hoặc tham khảo ý kiến từ luật sư.
Ngoài ra, người mua cần nắm rõ các quyền lợi của mình, chẳng hạn như quyền yêu cầu bảo hành, quyền được hoàn tiền hoặc quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng mua bán chung cư nếu doanh nghiệp vi phạm cam kết. Đồng thời, cũng cần lưu ý các nghĩa vụ được quy định trong hợp đồng mua bán chung cư để tránh những vi phạm không mong muốn – ví dụ như thời hạn thanh toán, quy định xử phạt khi vi phạm nghĩa vụ, hay thời gian thông báo khi phát hiện các hạng mục cần bảo hành.
Nguồn: Báo đầu tư
