(FDI Việt Nam) – Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố một loạt chính sách thuế quan mới đối với nhiều quốc gia, đánh dấu sự khởi đầu của một cuộc chiến thương mại quy mô lớn. Trước diễn biến này, Liên minh châu Âu (EU) đang xem xét các phương án đối phó để bảo vệ lợi ích kinh tế và duy trì sự ổn định trong khu vực.
Đáp trả bằng thuế quan tương ứng với chính sách thuế quan Mỹ
Thay vì nhượng bộ, EU đã khẳng định quyết tâm đáp trả mãnh liệt trước chính sách thuế quan mới của Mỹ. Đầu tuần này, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tuyên bố: “Chúng tôi đã sẵn sàng một kế hoạch đáp trả mạnh mẽ, và sẽ không ngần ngại áp dụng khi cần thiết”.
Dù các quan chức EU vẫn mong muốn một giải pháp đàm phán, nhưng những đề xuất trước đó – chẳng hạn gia tăng nhập khẩu khí đốt hóa lỏng của Mỹ – dường như đã rơi vào bế tắc.
Cách tiếp cận của EU trái ngược với Vương quốc Anh, quốc gia đang chọn cách nhượng bộ nhẹ nhàng hơn, bằng việc giảm thuế dịch vụ kỹ thuật số để xoa dịu Nhà Trắng. Tuy nhiên, điều này đặt ra câu hỏi về sự thống nhất trong nội bộ EU.
Nhắm vào những biểu tượng Mỹ: Rượu bourbon và quần jeans xanh
EU có thể áp dụng lại chiến lược thuế quan như trước đây, nhắm vào những mặt hàng biểu tượng của Mỹ. Trước chính sách thuế quan của ông Trump, EU đã đề xuất chính sách thuế quan đối với các sản phẩm nổi bật của Mỹ như rượu bourbon, xe máy Harley-Davidson, và các mặt hàng nông sản, công nghiệp khác.
Tuy nhiên, EU vẫn chưa có phản ứng chính thức đối với các mức thuế đối với ô tô và linh kiện ô tô có hiệu lực từ ngày 3/4. Mặc dù vậy, Liên minh châu Âu có thể đưa ra các chính sách thuế quan bổ sung để đối phó với các kế hoạch chính sách thuế quan mới của Mỹ. Tuy nhiên, các quan chức EU sẽ cẩn trọng để tránh đánh thuế lên các mặt hàng thiết yếu mà khối này đang phụ thuộc vào.
Ông Ignacio García Bercero, cựu nhà đàm phán thương mại cấp cao của EU, nhận định: “Điều quan trọng là tối đa hóa tác động chính trị và hạn chế thấp nhất tổn thất kinh tế đối với EU”.
Nhắm vào “gã khổng lồ” ngành tài chính và công nghệ Mỹ
Về lý thuyết, EU có thể lựa chọn các biện pháp mạnh tay hơn, chẳng hạn hạn chế hoạt động của công ty dịch vụ tài chính JP Morgan tại châu Âu, áp thuế đối với Facebook và Meta, hoặc ngăn các công ty Mỹ tham gia các hợp đồng chính phủ châu Âu. Điều này đặc biệt quan trọng khi Mỹ đang có thặng dư 117 tỷ USD trong lĩnh vực dịch vụ với EU, trong khi khối này chịu thâm hụt 236 tỷ USD trong thương mại hàng hóa.
Một quan chức cấp cao của EU từng ám chỉ rằng khối này có thể thực hiện các biện pháp “sáng tạo hơn”, bao gồm việc nhắm vào quyền sở hữu trí tuệ hoặc đầu tư của các công ty Mỹ.
Tấn công kinh tế tầm xa
Chính sách thuế quan mạnh mẽ của Tổng thống Trump, có thể đẩy mức thuế của Mỹ lên cao nhất từ thế kỷ 19, đang tạo ra làn sóng kêu gọi EU đáp trả quyết liệt, không chỉ trong lĩnh vực thương mại mà còn nhắm vào các dịch vụ kinh tế của Mỹ.
Ông Shahin Vallée, cựu cố vấn chính phủ Pháp, và Phó Chủ tịch Quốc hội Pháp David Amiel cho rằng EU cần xây dựng khả năng “phát động các cuộc tấn công kinh tế xa tầm, nhắm vào lợi ích kinh tế của Mỹ, vượt ra ngoài các biện pháp thuế quan thông thường”.
Một công cụ tiềm năng mà EU có thể lần đầu tiên sử dụng là cơ chế chống cưỡng chế – cho phép khối này áp dụng các biện pháp trừng phạt thương mại và đầu tư đơn phương đối với bất kỳ quốc gia nào sử dụng thương mại như một công cụ gây sức ép chính trị.
Chuyên gia Bercero nhận định nếu ông Trump xây dựng chính sách thuế quan như một phản ứng đối với các quy định thuế VAT hoặc công nghệ của EU, thì đó có thể coi là hành động cưỡng chế từ phía Mỹ, nhằm gây áp lực buộc EU và các quốc gia thành viên phải điều chỉnh chính sách đối với những vấn đề mà họ có quyền tự quyết. Điều này có thể tạo điều kiện cho các biện pháp đáp trả mạnh mẽ từ EU.
Kết bạn mới và củng cố hợp tác
Việc ông Trump trở lại Nhà Trắng đã thúc đẩy EU đẩy nhanh tiến độ đạt được các thỏa thuận thương mại mới và củng cố quan hệ với các đối tác trên toàn cầu.
Kể từ khi ông tái đắc cử, EU đã chấm dứt 25 năm đàm phán với Tổ chức kinh tế khu vực Nam Mỹ (Mercosur), hoàn tất hoặc nâng cấp thỏa thuận với Mexico, Nam Phi và Thụy Sĩ, đồng thời khôi phục các cuộc đàm phán với Malaysia. Khối này cũng đặt mục tiêu ký kết hiệp định thương mại tự do với Ấn Độ vào năm 2025.
Dù các cuộc đàm phán với Ấn Độ và tiến trình phê chuẩn thỏa thuận Mercosur vẫn còn nhiều trở ngại, nhưng gia tăng hoạt động ngoại giao thương mại này phản ánh quyết tâm của EU trong việc củng cố trật tự thương mại quốc tế và giảm bớt phụ thuộc vào Mỹ.
Cân bằng lợi ích trong EU
Đoàn kết trong EU là yếu tố quyết định sự thành công của các biện pháp đáp trả, nhưng sự khác biệt về lợi ích giữa các quốc gia thành viên có thể làm suy yếu chiến lược chung.
Pháp lo ngại về tác động đối với ngành rượu vang và rượu mạnh, trong khi Ireland lo lắng về khả năng các tập đoàn đa quốc gia Mỹ sẽ rời đi. Thủ tướng Italy, Giorgia Meloni, cảnh báo EU không nên vội vàng hành động, trong khi cộng đồng doanh nghiệp Italy lại kêu gọi đối thoại với Nhà Trắng.
Sự đoàn kết nội bộ sẽ quyết định liệu EU có thể duy trì mặt trận thống nhất trong cuộc chiến thương mại này hay không. Các bộ trưởng thương mại EU dự kiến sẽ họp vào đầu tuần tới để thảo luận về chiến lược đối phó, và quyết định của họ có thể ảnh hưởng mạnh đến cục diện thương mại toàn cầu trong những năm tới.
Nguồn: Báo tin tức
